Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.internal_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 28

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.input_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 29

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.output_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 30

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 652

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 654
SHO komt met rapport over besteding hulpgelden Filipijnen

Strict Standards: Declaration of JParameter::loadSetupFile() should be compatible with JRegistry::loadSetupFile() in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/html/parameter.php on line 0

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44
Print deze pagina
zondag, 23 maart 2014 18:40

SHO komt met rapport over besteding hulpgelden Filipijnen

1. SHO logoVan de ruim 36 miljoen euro die de Samenwerkende Hulporganisaties (SHO) hebben opgehaald voor de hulpverlening aan de slachtoffers van tyfoon Haiyan in de Filipijnen is tot nog toe 8,6 miljoen besteed. Dat liet de SHO op 6 maart weten in een verantwoording over de besteding van de hulpgelden. Op die dag kwam een tussenrapportage uit van 36 pagina's, die op de website van de organisatie is in te zien en gedownload kan worden.

Nieuwe dakbedekking

Het rapport is de eerste uitgebreide verantwoording over de besteding van de fondsen die in de nationale actie voor de Filipijnen werden opgehaald. Waar de website van SHO de afgelopen maanden maar mondjesmaat inkijk bood in waar de Nederlandse hulporganisaties zich op richtten met de hulpverlening in de Filipijnen, wordt daar in de eerste tussenreportage uitgebreid verslag van gedaan. Voor een ieder die belangstelling heeft voor de besteding van de hulpgelden en voor diegenen die zeer kritisch staan ten opzichte van nationale fondswervingsacties voor slachtoffers van grote rampen, is dit verplichte kost.
(zie: www.samenwerkendehulporganisaties.nl) of http://samenwerkendehulporganisaties.nl/wp-content/uploads/2014/03/SHO-actie-Help-slachtoffer-Filipijnen-Eerste-tussenrapportage-Versie-def.pdf  

Nog geen definitieve eindstand

In de eerste pagina's wordt ingegaan op de omvang van de ramp, teruggekeken op het verloop van de nationale actie en op de eerste stappen die de hulporganisaties zetten. Daarna wordt een korte algemene schets gegeven van de huidige situatie in het rampgebied en van de stand van zaken met betrekking tot de hulpverlening. Opmerkelijk is dat hierbij met geen woord wordt gerept over de uiterst trage manier waarop de hulpverlening op gang kwam en de inadequate wijze waarop de Filipijnse overheid op de ramp reageerde.

Het tweede deel, dat 5 pagina's beslaat en beschouwd kan worden als de samenvatting van de verantwoording, begint met uit te leggen dat tot 17 februari € 36.179.913 werd ingezameld en dat de fondswervingsactie op 28 februari officieel werd afgesloten. SHO vermeldt dat nog niet met zekerheid kan worden vastgesteld of alle toegezegde bedragen binnengekomen zijn en wat de definitieve eindstand is. In de verslagperiode is € 31 miljoen verdeeld onder de negen deelnemende organisaties, dat was het bedrag wat tot begin december door de SHO was ontvangen. Voordat de actiedag op 18 november werd gehouden werd de toen al binnengekomen € 4 miljoen naar de hulporganisaties overgemaakt, opdat ze hun noodhulpactiviteiten zo snel mogelijk konden opstarten en financieren.

SHO-banner Filipijnen

Verdeelsleutel

De hulpgelden worden volgens een van te voren afgesproken verdeelsleutel verdeeld tussen de deelnemende organisaties, in dit geval waren dat negen van de tien in de SHO samenwerkende hulporganisaties. De factoren die worden meegewogen om de verdeelsleutel te bepalen worden in het rapport uitgelegd en de bijbehorende percentages staan in de tabel. Daaruit blijkt dat de kleinste organisaties, World Vision en Terre des Hommes respectievelijk 1.9 en 2.33 procent van de opbrengst ontvangen en de grootste, het Nederlandse Rode Kruis, 20.22 procent. De andere organisaties ontvangen een percentage tussen de 7.35 en 18.87 procent. Uit de gepubliceerde tabel is precies af te lezen hoe groot de bedragen zijn die de verschillende organisaties kregen toebedeeld op 15 november, 21 november en 9 december. In de daaropvolgende tabel is te zien hoeveel de deelnemende organisaties inmiddels hebben toegezegd aan projecten, wat ze daarvan hebben overgemaakt naar koepel-, zuster- of partnerorganisaties en hoeveel daarvan inmiddels is besteed. Het totaal toegezegde bedrag ligt net boven de € 21 miljoen en daarvan is ruim € 10 miljoen overgemaakt naar organisaties waarmee wordt samengewerkt. Hiervan was eind januari dus € 8,6 miljoen besteed, het bedrag waarmee de SHO op 6 maart naar buiten kwam.

Actie- en apparaatskosten

De actiekosten bedroegen tot nu toe ruim 640.000 euro, een bedrag dat van de opbrengst wordt afgetrokken. Dit is twee procent van de € 31 miljoen die tot nu toe is verdeeld. Volgens de SHO is dit bedrag zo laag omdat veel bedrijven en media gratis hun diensten hebben aangeboden. Verder wordt uitgelegd dat er is afgesproken dat elke organisatie maximaal zeven procent van de toegekende hulpgelden mag besteden aan apparaatskosten van de eigen organisatie en de koepelorganisatie waarmee wordt samengewerkt. Dat betekent dat er maximaal negen procent besteed wordt aan actie- en apparaatskosten.
Bestedingen worden volgens het rapport pas verantwoord als de activiteiten geheel of gedeeltelijk zijn voltooid en de financiering ervan is verwerkt. De deelnemende organisaties voegen deze individuele verantwoording samen in een gezamenlijke rapportage voor het Nederlandse publiek. Toegezegd wordt dat de volgende tussenrapportage in november 2014 zal worden gepubliceerd. Alle hulpgelden moeten worden besteed voor 31 december 2015. De bedragen die door de deelnemende organisaties niet besteed zijn gaan terug naar de SHO en worden gebruikt bij de volgende nationale actie.

Onderverdeling in clusters

Uit het gepubliceerde cirkeldiagram blijkt dat het meeste geld besteed is aan voedselzekerheid (22.0 procent), levensonderhoud (20.0 procent), gezondheidszorg (13.7 procent) en water en sanitaire voorzieningen (13.3 procent). Gevolgd door uitgaven voor onderdak (10.9 procent), onderwijs (9.6 procent), programma-management (5.8 procent), bescherming (3.7 procent) en rampenmanagement (1.0 procent).
Behalve voor programma-management volgt deze indeling het clustersysteem waarmee de Verenigde Naties en de Filipijnse overheid de hulp trachten te coördineren.
Het diagram wordt gevolgd door een uitleg van wat er onder deze verschillende clusters valt. Voor de meeste is dat een voor de hand liggende omschrijving, waarbij het bij voedselzekerheid voornamelijk gaat om het uitdelen van voedsel en bij levensonderhoud over zaken die betrekking hebben op het weer opbouwen van een leven met eigen inkomsten. Bij bescherming gaat het om psychische en juridische hulpverlening en bij rampenmanagement, waar nog maar weinig aan is uitgegeven, om de bevolking beter voor te bereiden op toekomstige rampen. Uitgaven voor programma-management zijn bestedingen voor transport en opslag van hulpgoederen, voor lokaal personeel, kantoren, administratie en voor coördinatie, monitoring en evaluatie ter plaatse. Dit zijn in wezen lokale organisatiekosten die bovenop de kosten komen van de eerder genoemde actie- en apparaatskosten. Omdat dit geld lokaal wordt uitgegeven draagt het bij aan de broodnodige werkgelegenheid en stimuleert het de lokale economie.

Samenwerking

Onder het kopje "Hoe komt de hulp bij de mensen terecht" wordt beschreven dat de manier van samenwerking per organisatie verschilt en hoe dat er voor de verschillende Nederlandse organisaties uitziet. Veel organisaties werken samen in internationale koepels of netwerken, terwijl andere hun hulpinspanningen afstemmen met zusterorganisaties die tot dezelfde wereldwijde 'familie' of denominatie behoren. De meeste organisaties werken bij de uitvoering van de hulpprogramma's en projecten samen met lokale partnerorganisaties of dragen de uitvoering geheel over aan die lokale partnerorganisaties.

Ergens in het rapport wordt genoemd dat er in totaal zo'n 1100 organisaties uit heel veel landen bij de hulpverlening zijn betrokken. Om te zorgen dat de hulp goed verspreid wordt over de getroffen gebieden en om overlap te voorkomen is coördinatie noodzakelijk. Bovendien stimuleert coördinatie de onderlinge samenwerking, zo laat de SHO weten.
Coördinatie van de hulpverlening vindt volgens het rapport op twee manieren plaats. Ten eerste via het clustersysteem van de Verenigde Naties en de Filipijnse overheid. Daarin coördineren hulporganisaties hun hulp per cluster (zoals hierboven aangegeven) op nationaal, provinciaal, district- of regioniveau. Ze stemmen af wie welke expertise in kan zetten en in welke gebieden. Hulporganisaties houden regelmatig clustervergaderingen om de stand van zaken bij te houden, de belemmeringen in kaart te brengen en de werkwijze te bepalen. De tweede vorm van coördinatie vindt plaats binnen de netwerken van internationale koepel- of zusterorganisaties, waar alle SHO-leden deel van uitmaken.
De coördinatie in de clusters is gebaseerd op het Strategic Response Plan dat is ontwikkeld door de Filipijnse overheid, samen met 14 VN-organisaties en 40 ngo's. Middels dit strategisch draaiboek wordt de hulpverlening voor het eerste jaar per cluster gepland en de totaal benodigde hoeveelheid fondsen in kaart gebracht. Zo weten VN en regering wat er totaal nodig is voor de financiering van de hulpprogramma's.  

 

Theorie en praktijk

Uitdelen van voesel tijdens KerstmisOp papier ziet de planning en coördinatie er prima uit en lijkt er bijna niets mis te kunnen gaan. In de praktijk blijkt dat echter nogal tegen te vallen. Hulpverleners in het veld, inclusief vertegenwoordigers van de Nederlandse hulporganisaties, merken niet al te veel van deze planning en coördinatie op macroniveau. Ze overleggen af en toe met de zusterorganisaties in dezelfde 'familie" en proberen de inspanningen in het veld zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Maar daarmee worden overlappingen niet voorkomen. Zo werden er in een aantal gebieden zoveel blikjes sardines en gemakkelijk klaar te maken noedels uitgedeeld, dat het de bevolking bijna de neus uitkwam. Er waren veel berichten in de lokale media waarin mensen lieten weten dat ze wel hulp wilden maar absoluut geen sardines en noedels meer. Er deden ook verhalen de ronde dat mensen de sardines aan hun huisdieren voerden. Het kwam herhaaldelijk voor dat hulporganisaties in hetzelfde gebied dezelfde gebruiksgoederen uitdeelden. Zo waren er wijken en dorpen waar de bewoners van drie verschillende organisaties een pannenset kregen. Deze overlappingen hadden tot gevolg dat er "Yolanda winkeltjes" werden opgezet waar deze "overbodige" spullen werden verkocht.
Wat de coördinatie van de hulpverlening in het veld betreft lijkt er nog een wereld te winnen, een punt dat Terre des Hommes in de individuele reportage van de organisaties, verderop in het rapport, kort aan de orde stelt.

Wie denkt dat de samenwerkende hulporganisaties bij de hulpverlening in de Filipijnen hun activiteiten onderling goed coördineren, komt enigszins bedrogen uit. De samenwerking van de SHO bestaat uit het gezamenlijk werven van fondsen en rapporteren over de bestedingen daarvan, daarna is het voornamelijk ieder voor zich. Voor zover wij hebben kunnen nagaan is er nauwelijks onderlinge coördinatie, overleg en/of uitwisseling tussen de vertegenwoordigers in het veld. Het lijkt er ook op dat de meeste vertegenwoordigers van de Nederlandse organisaties, die verantwoordelijk zijn voor het hulpprogramma in de Filipijnen, elkaar niet of nauwelijks kennen.

Weinig zelfkritisch

Voor wie geïnteresseerd is in meer details kan terecht bij de verantwoording van de individuele hulporganisaties. Het grootste deel van de rapportage (20 pagina's) wordt hieraan besteed. Elke organisatie beschrijft hoe lang ze al werkzaam zijn in de Filipijnen en welke doelen ze nastreven met de noodhulp. Met gebruik van cirkeldiagrammen wordt aangegeven hoe ze hun hulp tot nu toe hebben besteed. Daaruit blijkt dat sommige organisaties hun hulp verdelen over bijna alle verschillende clusters, terwijl anderen zich juist toeleggen op een beperkt aantal clusters. Concrete verhalen van Filipino's, over hoe ze met de gevolgen van de ramp omgaan en hoe ze daarbij geholpen worden, verluchtigen deze rapportages. Als afsluiting van de individuele rapportages worden de uitdagingen en beperkingen waarmee men te maken kreeg aangegeven en beschreven wat men in de nabije toekomst van plan is.
Opvallend is dat bij uitdagingen en beperkingen vooral logistieke en andere factoren, die buiten de macht van de organisaties liggen, worden genoemd. Een zelfkritische houding zou de organisaties niet misstaan en alleen maar kunnen leiden tot verbetering van de manier waarop de hulp wordt gegeven en de wederopbouw straks wordt aangepakt.
Slechts een enkele organisatie durft kritisch te zijn op de eigen aanpak en functioneren.

Slachtoffers niet betrokken bij hulpprogramma's

Zo noemt Oxfamnovib als grootste beperking de geringe mate waarin slachtoffers betrokken worden bij de opzet van de hulp die ze ontvangen en in de programma's die worden opgezet.
Hierdoor, zo zegt de organisatie, worden hun behoeftes te weinig gehoord en wordt er onvoldoende rekening gehouden met wat zij willen, kunnen en nodig hebben.

voedselvoorzieningDit raakt aan een punt wat Filipijnengroep Nederland (FGN) in de aanloop van de nationale actiedag verschillende keren naar voren heeft gebracht. Tijdens radio-interviews pleitte FGN ervoor dat er bij de hulpverlening aandacht zou worden besteed aan het opbouwen van sociale structuren, omdat die door de ramp voor een aanzienlijk deel verloren zijn gegaan. Daarnaast pleitte de organisatie voor het opzetten van een fijnmazig systeem van monitoring, waarbij de maatschappelijke organisaties en bewoners monitoringteams vormen.
De taak van deze teams zou dan zijn om de besteding van de hulp door de internationale hulporganisaties te volgen en te beoordelen en de lokale overheden op de vingers te kijken bij het besteden van de overheidshulp. Ze kunnen daarmee een bijdrage leveren aan het bestrijden van de corruptie en de tendens tot zelfverrijking van lokale machthebbers.
In de praktijk zal dit er tevens aan bijdragen dat de slachtoffers meer en beter invloed kunnen uitoefenen op hoe en waaraan de hulp besteed wordt. Als de hulporganisaties het aandurven om de inzichten, ervaringen en kritische opmerkingen van deze lokale monitoringteams mee te nemen in hun (tussentijdse) rapportages, dan zal de transparantie en de betrouwbaarheid van de rapportages alleen maar toenemen. En kunnen de hulporganisaties het kritische Nederlandse publiek met open vizier tegemoet treden.

Evert de Boer
Coördinator Filippijnengroep Nederland

Gerelateerde items (op tag)