Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.internal_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 28

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.input_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 29

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.output_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 30

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 652

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 654
Oude schrijftaal met uitsterven bedreigd
Follow Me on Twitter

Strict Standards: Declaration of JParameter::loadSetupFile() should be compatible with JRegistry::loadSetupFile() in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/html/parameter.php on line 0

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44
zaterdag, 09 april 2011 08:13

Oude schrijftaal met uitsterven bedreigd

1. Syllabisch schrift op bamboeDe Mangyans uit Mindoro zijn samen met enkele volken uit Palawan de enige bevolkingsgroepen in de Filipijnen, die ook tegenwoordig nog gebruik maken van hele bijzondere en oude syllabische schrijftalen. Deze manier van schrijven wijkt nogal af van het ons bekende Latijnse alfabet. De karakters die een hele lettergreep representeren, worden vaak op natuurlijk materiaal, zoals bamboe, gekerfd. Een van de toepassingsvormen waarvoor de oude talen bij de Mangyans vaak gebruikt werden is de ambahan, een hele specifieke Mangyan dichtvorm.

Door: Jeroen Dunnewold

Mangyan is de verzamelnaam voor acht inheemse bevolkingsgroepen in het voornamelijk bergachtige binnenland van het eiland Mindoro, ten zuiden van Luzon. Op basis van verschillen in taal, cultuur en gebruiken zijn deze Mangyan op te delen in de volgende groepen: de Alangan, Bangon, Buhid, Hanunuo, Iraya, Ratagnon, Tadyawan en Taubuid.

Antieke schrijftaal

voorbeeld noordelijk schriftEnkele van de genoemde Mangyan volken kennen nog een oorspronkelijk syllabisch schrift dat dateert van voor het begin van de Spaanse kolonisering. Een syllabisch schrift wijkt fundamenteel af van het tegenwoordig in veel landen gebruikte Latijnse alfabet. In plaats van een karakter voor iedere letter, staan de diverse karakters van een syllabische schrift voor een hele lettergreep. Volgens Antoon Postma, een Nederlandse antropoloog en linguïst, die geldt als een autoriteit op dit gebied, zijn de syllabische talen van de Mangyan onder te verdelen in twee groepen: het Noordelijke schrift, van het noordelijke deel van de Buhid en het Zuidelijke schrift, dat in gebruik is bij de zuidelijke Buhid en de Hanunuo. Het Noordelijke schrift kent 18 vrij simpele ronde karakters en heeft meer weg van de inmiddels uitgestorven oude Filipijnse syllabische talen. Het zuidelijke schrift, ook wel Surat Mangyan genoemd, kent ook 18 karakters, die in tegenstelling tot het noordelijke schrift wat meer hoekig van vorm zijn.

Eigenschappen

3. Mangyan laat gedicht achter op bamboe als bericht voor zijn vrouwHet Mangyan schrift heeft enkele interessante eigenschappen, waarmee het zich behoorlijk onderscheidt van de moderne geschreven talen zoals wij die tegenwoordig kennen. Zo kent het geen leestekens zoals punten, komma's, geen hoofdletters en geen getallen. Indien nodig duiden ze aantallen aan met woorden. Een ander interessant verschil is het feit dat het Mangyan schrift geen vaste leesrichting kent, zoals wij bijvoorbeeld van links naar rechts lezen. De leesrichting is namelijk afhankelijk van de schrijver en van het materiaal dat gebruikt wordt om op te schrijven. Wordt er bijvoorbeeld een levende bamboeboom gebruikt dan zal de leesrichting van onder naar boven zijn. Terwijl er bij een los stuk hout meestal van links naar rechts of van rechts naar links wordt geschreven. Een rechtshandige schrijver snijdt de karakters met een mes in het hout van de buik af van links naar rechts, een linkshandige schrijver juist andersom.

Voortbestaan onder druk

Door de toenemende globalisering, en de daardoor toegenomen contacten van de Mangyan met de rest de wereld, staan veel van hun unieke culturele gebruiken sterk onder druk. Ook het gebruik van de oude Mangyan-talen loopt terug, nu de jongeren veelal Tagalog en Engels willen leren lezen en schrijven en hun eigen taal links laten liggen. Daarbij komt dat de Mangyan hun kinderen nooit dwingen om iets te leren. De gedachte is dat de kinderen ernaar zullen vragen wanneer de tijd er rijp voor is. Surat Mangyan heeft nog het meeste kans om te overleven, omdat kinderen op scholen in het zuidelijke gebied, ondanks een tekort aan docenten, onderwezen worden over de gerelateerde Mangyan cultuur. Daarnaast zijn er van het zuidelijk schrift diverse leerboeken verschenen.

De ambahan

Een unieke vorm van de expressie van de Hanunuo-Mangyan in de oude Mangyan taal is de ambahan. De ambahan is een dichtvorm waarbij alle regels in principe gevormd worden door zeven karakters (en dus lettergrepen) met bovendien op elkaar rijmende eindlettergrepen. Om te voldoen aan de eis van zeven lettergrepen per regel werden veel voor- tussen- en achtervoegsels gebruikt, die tegenwoordig vaak niet meer in gebruik zijn. Sowieso wijken de gebruikte woorden in de ambahan nogal af van de spreektaal van de Mangyan, hetgeen de ambahan niet eenvoudig te vertalen maakt. De ambahan wordt meestal als lied zonder vastgestelde toonhoogte en zonder begeleiding van muziekinstrumenten "gezongen" of gereciteerd.

4. Mangyan GirlDe onderwerpen betreffen vaak alledaagse zaken zoals geboorte, de kindertijd, de verlovingstijd, het huwelijk, oogsten en de dood. De ambahans hebben echter ook dieperliggende allegorische betekenissen. De alledaagse onderwerpen dienen dan als metafoor voor dingen die de Mangyan tegenkomt in de verschillende fasen van zijn leven. Een ambahan wordt door de ouders dan ook vaak gebruikt om hun kinderen bepaalde zaken aan te leren.

 

Kawayan sa tumalo
Kawo no kang itudlo
Kawo balaw dumayo
Hurok nakaburino
Ga panabasan panyo

voorbeeld in tekst

Bamboo bush along the stream;
If I could show it to you,
you would like the glossy gleam.
Beautiful the young shoots too,
like a headdress cut supreme!

 

 

 

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.