Follow Me on Twitter
Fout
  • JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 62 niet laden
zondag, 02 oktober 2011 10:44

Leven en dood gaan in de Filipijnen

1. Overleven met kunst en vliegwerkNa een afwezigheid van enkele keren in Tambuli met het standplaatsverhaal ben ik er nu weer! Ik was even uit de omloop in verband met een onverwachte bypass operatie in het Filipijnse Hartcentrum in Manilla. Het gaat nu na drie maanden aardig goed en het is weer tijd om over een aantal wetenswaardigheden te berichten. In de afgelopen periode stond ik wat meer stil bij leven en dood en wil me in deze bijdrage op deze twee onderwerpen richten. Zware kost? Dat valt best mee.

Rijk en arm

Er is een kleine categorie van mensen hier die zich zo'n beetje alles kan permitteren en zij hebben dan ook een goed leven. Er is een middengroep die een inkomen halen uit vast werk,
een zaak of bedrijfje hebben en daarmee "voldoende" verdienen. Ze zijn niet rijk, maar ook niet arm. Dan is er een groep die een inkomen haalt uit personenvervoer met een tricycle, het drijven van een sari-sari winkel of etenstentje.
Tenslotte is er een groep van zo'n 15 procent van de bevolking die niets heeft. Totaal niks! Over deze laatste groep wil ik iets meer vertellen.

Hoe de armen zich in leven houden

2. Overleven door afval te scheidenLaten we twee gezinnen als voorbeeld nemen die wij kennen en die aan ons voedselprogramma meedoen. Ze wonen in een hutje op illegale grond samen met vele andere gezinnen. Gelukkig worden ze daar gedoogd en niet verjaagd. Aansluiting op elektriciteit en water is er niet. Dagelijks trekken de mannen er op uit in de hoop als dagloner ingehuurd te worden.
De vrouwen en de kinderen lopen de hele dag in de hitte of regen met een jute zak en verzamelen
alle soorten plastic en ander afval dat ze aan het eind van de dag aan een opkoper verkopen. Is de dag 'goed' geweest dan is er geld voor wat rijst. Groenten plukken ze onderweg langs de kant van de weg. Vis kopen ze op de markt maar niet de verse vis, die is te duur voor hen. Voor tien procent van de prijs kopen ze vis die al wat ruikt en weggegooid zou worden. Afhankelijk van de dagopbrengst is er dus wel of geen avondeten en ontbijt de volgende ochtend. Zo hier en daar krijgen ze gelukkig wat toegestopt door mensen.
Gemiddeld hebben ze te weinig eten om van te leven en te veel om van dood te gaan.

Voorzieningen

Een aansluiting voor schoon water en elektra hebben ze niet en op drinkwater al helemaal niet. Vroeg in de morgen gaan de grotere kinderen naar de rivier om water te halen. Ze doen dat redelijk ingenieus; het water is vaak troebel vanwege de modder die uit de bergen wordt meegevoerd. Ze maken enkele meters van de waterkant in het grind een kuil die langzaam vol loopt. Dit water is dan wat gezuiverd door het zand en grind en dat is hun water om mee te koken en hun drinkwater. De rivier is ook de plek waar de was gedaan en gedroogd wordt. Deze mensen hebben echter een probleem als de stand van de rivier door de vele regen hoog is.
Voor verlichting gebruiken ze een fles met olie en poetskatoen, waarmee ze een walmende verlichting hebben. Soms is er wat geld voor een kaars en er zijn mensen die een illegale aansluiting maken aan de bovengrondse elekriciteitsleidingen. Dat is echter erg gevaarlijk; de aansluiting voldoet niet aan de regels. Als ze geen elektra hebben dan is er ook geen ventilator die voor verkoeling kan zorgen. Op het platteland wordt nog voor een groot deel gekookt op een houtvuur. Sommigen koken op een tweepits butagasstelletje, maar dat is veel duurder dan hout.

Onderwijs en gezondheidszorg

Lezen of schrijven kunnen de meesten niet. De kinderen gaan ook niet naar school, want geld om het transport, het uniform, de schriften, boeken, het eten wat ze mee moeten nemen te betalen is er niet.
Hun leven is een vicieuze cirkel waar ze niet uit kunnen ontsnappen. We willen een aantal kinderen sponsoren om in ieder geval de lagere school te kunnen afmaken, maar moeten daarbij rekening houden met het echt noodzakelijke inkomen dat wegvalt als deze kinderen niet dagelijks meehelpen. Het zijn prachtige dingen die wereldverbeteraars in het westen en ook in Nederland bedenken, zoals ieder kind naar school, maar hoe is dat mogelijk als hun maag leeg is?
Een ander probleem bij deze mensen is gezondheidszorg. Gelukkig zijn ze erg gehard door hun moeilijke omstandigheden, maar ook hier is de regel: geen geld, geen gezondheidszorg.
Als het meezit onderzoekt een arts hen in de kliniek en geeft dan een recept mee. Maar voor medicijnen is geld nodig. Dat is mede de reden waarom mensen slechts voor enkele dagen medicijnen halen. Hopelijk hebben ze dan over enkele dagen weer geld.
Soms hebben ze geluk als de kerk of anderen een medische missie in hun omgeving houden. Ze kunnen dan naar de arts, de tandarts (alleen schoonmaken en trekken) en krijgen voldoende medicijnen mee.
Een echte toekomst is er niet voor hen en hun kinderen en toch kunnen deze mensen nog lachen en God danken. Waarschijnlijk zijn ze de echte kinderen van God!

'Patay' oftewel de dood

Dood gaan kun je hier op verschillende manieren. Vanwege ouderdom, dood geboren worden, door een ongeluk of door ziekte. Geen verschil dus met Nederland zou je zeggen, of toch wel? Toch wel!
Bij een ongeluk of ernstige ziekte kan het uren duren voor er een ambulance van de gemeente beschikbaar is. Soms gaat de familie met een patiënt onderweg naar Manilla, dat is heen en terug een ritje van 24 uur. Lukt het om de patiënt op een andere wijze naar het ziekenhuis te brengen, dan is de eerste vraag: ben je verzekerd en zo ja waar?
Ben je niet verzekerd, dat geldt voor 80 procent van de bevolking, dan moet je eerst een aanbetaling doen. Boter bij de vis zouden wij zeggen. Je wordt echt niet opgenomen als je niet kunt betalen. Heel veel ziekenhuizen zijn namelijk privé klinieken die op commerciële basis werken. Als je eenmaal bent opgenomen dan moet er betaald worden voor een behandeling, een operatie en medicijnen. Dat geld ook voor overheidsziekenhuizen. Je kunt hier sneller en goedkoop doodgaan, maar dan! Wat gebeurt er tot aan de begrafenis?

De wake

3. Begrafenis in mooie kist

Nadat een persoon overleden is verzorgt de begrafenisondernemer de balseming, kleding en het afleggen in de kist. Het opbaren gebeurt op het platteland altijd thuis en duurt meestal 5-7 dagen.
Het deksel van de kist blijft open, met een glazen plaat als afscheiding. Rouwberichten in de krant zie je alleen bij de rijken. Bij anderen gaat het van mond tot mond en tegenwoordig vooral via sms-berichten. Tijdens de wake is het een komen en gaan van mensen, van de vroege morgen tot de late avond. De naaste familie is meestal alle dagen aanwezig. Buiten worden partytenten opgezet met tafels en plastic stoelen omdat iedereen die komt wat te eten en te drinken wordt aangeboden. Hoe uitgebreid dit is, is afhankelijk van hoeveel de familie kan betalen. De buren en bekenden komen meerdere malen langs. Er wordt tijdens de wake vaak veel gepraat en gelachen.

Een aantal mensen, die de overledene soms niet of nauwelijks kennen, maken van de gelegenheid gebruik om dagelijks urenlang buiten te kaarten of mahjong te spelen. Ze nemen nauwelijks de moeite om het condoleanceregister te tekenen, een blik op de dode te werpen of een gebedje te zeggen. Het gaat hen er vooral om om anderen te ontmoeten en gratis te eten. Van de winnaar van elk spelletje wordt echter wel verwacht dat hij of zij een bedrag in een potje stopt als gift. Bij bijvoorbeeld vijf 'speeltafels' kunnen de giften oplopen tot wel 800 tot 1.000 peso per dag. Dit gaat naar de familie als bijdrage in de kosten voor de begrafenis.

De begrafenis

4. Betonnen graftombe

De avond voor de begrafenis speelt er een band of wordt de muziek verzorgd door een dj of middels karaoke. De wake lijkt soms meer op een gezellige bijeenkomst dan op het herdenken van een dode.

De dag van de begrafenis trekt de stoet met de fanfare voorop naar de kerk. Na de zegening kan iedereen nog een laatste blik werpen op de overledene en een bloemetje neerleggen, waarna de kist gesloten wordt. Op de begraafplaats wordt de kist meestal in een gemetselde ruimte bovengronds geplaatst, samen met spullen die hem/haar vergezellen op de laatste reis.
Dan wordt de ruimte aan het voeteneinde dichtgemetseld en kan daar later de steen worden geplaatst.
Veel van deze gebruiken komen in de steden niet meer voor omdat mensen er niet de ruimte voor hebben. Men maakt dan gebruik van een aula. Omdat een dergelijke manier van begraven kostbaar is, timmeren de armen zelf een kist en gegraven ze de overledene zonder verdere poespas.

 

Willy Winkels
(Alle foto's zijn ook van Willy Winkels)

Meer in deze categorie: Aardbeving en tsunami »

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.