Afval

Vanaf ons huisje loop ik over het strand naar de eerste afslag richting de doorgaande weg. Het is al heet, het zeewater komt weer op en de verkopertjes van krabben, zeepieren, zeewier en zee-egels zijn al vertrokken. Ze zitten waarschijnlijk hun handeltje te verkopen op de markt. Ik zie bootjes verlaten op het water liggen en vraag me af hoe het zou zijn als je elke dag opnieuw in dat bootje moet stappen om je dagelijkse eten binnen te halen. De meeste lokale vissers vissen namelijk alleen voor hun eigen gezin, er wordt zo weinig gevangen dat er niets over is voor de verkoop. Wat een luxe dat je gewoon met geld naar de winkel kunt om te kopen wat je nodig hebt. Ik draai van het strand af en loop langs een smal weggetje dat aan beide zijden vol staat met kokosnootbomen en bezaaid is met veel afval en rommel. Ik vraag me af waarom veel mensen hun rotzooi maar gewoon ergens neer gooien. Als er eenmaal iets ligt dan ligt er zo een hele berg hier. Plastic, vooral heel veel plastic, batterijen, verfblikken, luiers, flessen, accu's, noem maar op.

Water

Ik loop de nieuwe highway op. Het wegdek is het afgelopen anderhalf jaar over tientallen kilometers vernieuwd, maar het ligt er schandalig bij. Heel veel kilometers zijn al weer uitgehakt en van een nieuwe cementlaag voorzien omdat de stukken al na een week uit waren gereden. Miljoenen peso zijn er besteed aan dit project maar de reparaties gingen al gelijk op met de aanleg. Onbegrijpelijk!
Ik kijk wel vol bewondering naar het afwateringssysteem dat langs de hele weg is aangebracht. Er heeft veel voor moeten wijken maar het regenwater wordt nu gecontroleerd afgevoerd naar wetlands en rivieren. Tenminste, dat is de bedoeling. Er ligt zoveel rommel in dat het hele systeem bij de eerste de beste zware bui helemaal dicht slipt. Veel huizen krijgen dan weer te kampen met wateroverlast. Ik heb namelijk nog nooit iemand het afval uit de afwatering zien scheppen. Hoewel, de eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat er maandagochtend een aantal mensen bezig waren om er rommel uit te halen, weliswaar bij henzelf voor de deur, maar toch!
Veel gebieden in de Filipijnen hebben momenteel te maken met enorme droogte, oogsten zijn mislukt en drinkwaterbronnen staan leeg. Bij ons zijn er al weken geen vrouwen meer aan het wassen bij de put omdat er geen water in staat en de lege jerrycans staan er te wachten om gevuld te kunnen worden. Mondjesmaat komt er water uit de kraan, om de dag en alleen ‘s nachts. Recent is er een nieuw leidingsysteem aangelegd, maar dat heeft nooit gewerkt. Eerst bleek de pomp kapot te zijn, nu blijkt er geen water in de bron te zitten en er gaan ‘geruchten' dat er allerlei politieke spelletjes mee worden gespeeld. Ik krijg in ieder geval nooit antwoord op de vraag waarom er bijna geen water is.

Electriciteit

Ik vervolg mijn weg en denk na over de nationale en lokale verkiezingen die hier in mei worden gehouden. Laatst stond in de krant da in een kiesdistrict elders een heel groot probleem is omdat er enkele tientallen kandidaten waren met dezelfde achternaam. Nu is men bang dat mensen hierdoor mogelijk op de verkeerde persoon gaan stemmen. Hoezo is politiek hier een aangelegenheid van enkele families? Voor een hele gemeenschap bij ons in de buurt is de politieke keuze erg makkelijk gemaakt. Eén kandidaat heeft iedereen voorzien van een aansluiting op het elektriciteitsnet. Geen kosten voor de mensen zelf, meters en leidingen werden gratis geplaatst. Dat de meeste mensen waarschijnlijk de stroom niet kunnen betalen is geen onderwerp van discussie geweest. Hoezo politieke weldaad?

Natuurlijk speelt elektriciteit ook een grote rol in de huidige verkiezingscampagnes. Het noorden van het land krijgt steeds meer te maken met stroomuitval, omdat er kolengestookte energiecentrales in onderhoud zijn en de stuwdammen niet voldoende water meer bevatten om de waterkrachtcentrales volop te laten werken. De boeren zijn de dupe van dit systeem omdat er geen irrigatiewater voor de landbouwgronden meer vrijkomt.
Op Mindanao produceren de krachtcentrales in de buurt van de stad Iligan maar weinig elektriciteit meer en ook in een aantal meren daar in de buurt, zoals Lake Marawi en Lake Pulangi, staat het water erg laag. Nu zijn er mogelijkheden om anderszins stroom op te wekken maar dat is erg duur. De informatie is dat het als reden gebruikt zal gaan worden om de elektriciteitsprijzen te kunnen verhogen en die gaan daarna natuurlijk niet weer naar beneden.
Politici wijzen erop dat het in het belang van de mensen is om nu zuinig te zijn met energie, want in mei zijn de verkiezingen en dat gaat via het nieuwe systeem van, ja hoor, elektronisch stemmen. Dat de diepvries van ondernemers keer op keer ontdooid is, zij hun producten niet kunnen verkopen en geen inkomsten hebben, och. Dat mensen avonden lang in het donker zitten, dat de benzinestations niets verkopen omdat de pompen niet werken, och. Dat er geen water is omdat bij stroomuitval de pompen niet werken, och. Politici hebben zich nog nooit zo druk gemaakt om de stroomvoorziening als nu met het op handen zijnde elektronische stemmen.

De markt

Het huisje dat ik tegenkom is in een nogal vervallen staat. Er hangt wat was over een stoel te drogen. Op de halve meter grond tussen de weg en het huis heeft iemand een groentetuintje aangelegd. Enkele aubergineplanten, wat bonen, tomaten en pompoenen. Misschien ben ik er al tientallen malen langs gelopen maar ik heb het nooit gezien en nu maakt het indruk. Ik hoop alleen dat het afwateringssysteem niet verstopt zit, anders blijft dat tuintje niet zo lang bestaan. Wat zou de bewoner over de huidige verkiezingen denken? Misschien wel helemaal niets.

Ik ben er bijna. De laatste loodjes wegen het zwaarst, ook hier. Na de bult te zijn opgelopen word ik overspoeld door het geluid van muziek, TV, karaoke, brommers en mensen. Gelukkig, bij de ingang staat het vertrouwde karretje van de ijscoman. En dan doe ik wat veel Filipino's doen, ik koop een ijsje, ga er eens goed voor zitten en besluit wederom dat ik de Ube- smaak niet lekker vind. Ik kijk om me heen en zie mijn klanten al van verre zwaaien. Ik loop de markt op waar iedereen zoals gewoonlijk van alles aan mij probeert te slijten. Ik zie de verkopertjes zitten die uren lang hun koopwaar bij elkaar hebben gezocht, ik zie alle lokale groenten en fruitsoorten liggen en stalletjes met alle "chinese quality" producten. Ik kijk naar mijn lege boodschappen tas en ga op zoek naar vulling. Vijf peso bij de een voor een zakje chili-pepertjes, tien peso bij de ander voor een stukje pompoen en zo verder. In gedachten ben ik al bij mijn klanten en vraag me af of het beter met hen gaat dan vorige week.

Bea Jacobs