Follow Me on Twitter
Error
  • JUser: :_load: Unable to load user with ID: 62
Sunday, 02 October 2011 10:37

De afbraak van de Parian parochie kerk in Cebu

133 jaar geleden, in 1878, werd de parochiekerk van de Parian (Chinese wijk) van Cebu City tot de laatste steen toe afgebroken. Het bevel voor het afbreken van deze rijk ingerichte kerk was in 1849 gegeven door de Spaanse gouverneur-generaal na een hoog opgelopen machtsstrijd tussen de Spaanse geestelijken en de Chinese mestizos in Cebu. De gebeurtenis vormt een unieke gebeurtenis in de Filipijnse kerkelijke geschiedenis.

parian-churchDe stad Cebu was in 1565 gesticht door de Spanjaard Miguel López de Legazpi en was net als de enkele jaren later gestichte stad Manilla in principe alleen bedoeld voor de Spanjaarden. De lokale bevolking diende te gaan wonen in nederzettingen (pueblos) rondom Cebu. Voor Chinezen en mensen van half Chinese en half Filipijnse afkomst (mestizos) was net als in Manilla een aparte wijk, de Parian. In de loop van de 17e en het begin van de 18e eeuw liep het aantal Spaanse inwoners echter dermate terug dat Cebu in feite geen Spaanse stad meer was. Ook in Cebu woonden in die tijd met name Cebuanos. In 1751 werd de stadsraad zelfs opgeheven vanwege een gebrek aan gekwalificeerde kandidaten en werd het gebied bestuurlijk opgedeeld in drie pueblos: de oude Spaanse stad, de Parian direct ten noorden daarvan met voornamelijk Chinees-Filipijnse inwoners en Lutaos, ten oosten van Cebu. Ook de kerkelijke indeling werd gewijzigd. Voortaan werden alle inwoners (en niet alleen de Spanjaarden) van het oude stadscentrum bediend vanuit de Kathedraal van Cebu. De Lutaos-Parian parochie bediende alle mensen buiten Cebu. Eind 18e eeuw werd voor hen de San Juan de Bautistakerk gebouwd in de Parian. De meeste kosten voor het bouwen en inrichten van de kerk werden betaald door rijke mestizos uit de Parian.

Machtsstrijd

Door de afwezigheid van Spanjaarden was de invloed van welvarende Chinees-Filipijnse mestizo's in Cebu erg groot. Zij waren rijk geworden door de aantrekkende handel in het begin van de 18e eeuw en andere economische activiteiten. Een elite van zo'n 30 rijke mestizo families had halverwege de 18e eeuw vanuit de Parian feitelijk de touwtjes in handen. Hun enige rivalen waren de Spaanse geestelijken, zoals de Augustijnen, de bisschop van Cebu en de provinciale gouverneur. De machtsstrijd tussen de rijke Chinese mestizo's en de Spanjaarden bereikte tussen 1820 en 1850 een hoogtepunt. Inzet van de strijd was de zeggenschap over het land rondom Cebu en met name het grote landgoed van de Augustijnen ten noorden van de stad, het Banilad-landgoed. In 1830 keerde het tij voor de mestizos toen Santos Gomez Marañon werd aangesteld als nieuwe bisschop van Cebu. Hij liet er geen gras over groeien en schreef de gouverneur-generaal dat het opheffen van de Parian-Lutaos parochie de enige praktische manier was om een einde te maken aan de problemen in Cebu. De parochie was het centrum van de gemeenschap en het instituut dat de mestizos de controle over een groot deel van de inwoners van Lutaos en de Parian gaf.

De Lutaon-Parian parochie opgeheven en de kerk afgebroken

Parian-church_modelIn december van dat jaar bepaalde de gouverneur-generaal op voorspraak van de bisschop inderdaad dat de parochie moest worden opgeheven en voortaan zou vallen onder de parochie van de kathedraal. De mestizos huurden een advocaat in en tekenden bezwaar aan in Manilla bij de Real Adiencia, het hoogste rechtscollege in die tijd. De jarenlange juridische strijd die volgde leverde de mestizos in 1838 succes op toen de gouverneur-generaal het bevel gaf dat de Lutaos-Parian parochie weer afgesplitst moest worden van de kathedraal. Een nieuwe regionale gouverneur, die in 1847 was benoemd kreeg het uiteindelijk echter voor elkaar dat de Spaanse gouverneur-generaal van de Filipijnen op 31 januari 1849 een decreet tekende waarin het oorspronkelijke voorstel van bisschop Marañon uit 1830 ten uitvoer werd gebracht. De parochie Lutaon-Parian werd definitief opgeheven en de San Juan de Bautistakerk moest zelfs worden afgebroken. De nieuwe bisschop van Cebu protesteerde tegen de afbraak van de kerk, omdat hij dit te extreem vond en de bevolking zich hierdoor mogelijk zou keren tegen de Spaanse overheid. Hierop werd de afbraak tot nader order uitgesteld. De mestizos hadden hun zaak echter verloren. De Parian werd als gemeente en als parochie opgeheven en de kerk werd uiteindelijk in 1878 tot de grond toe afgebroken.

Tekst: Jeroen Dunnewold

More in this category: University of Santo Tomas »

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.