Bokslegende Manny Pacquito, de tachtigjarige Imelda Marcos (de vrouw van de voormalige dictator) en de zittende president Gloria Arroyo-Macapagal; allemaal doen ze een gooi naar een zetel in het Filipijnse parlement bij de verkiezingen op 10 mei aanstaande. Van de vertegenwoordigers in het Huis van Afgevaardigden worden 220 per district gekozen en 54 middels de partijlijst verkiezingen. Het partijlijst systeem is een landelijk systeem voor partijen die gemarginaliseerde groepen in de samenleving vertegenwoordigen. Kiezers stemmen op een partijlijst partij (en niet op een persoon), die maximaal drie vertegenwoordigers kan afvaardigen.
Er wordt eveneens gestreden om de helft van de 24 senaatszetels, senatoren worden middels landelijk uitgebrachte stemmen gekozen.
In de strijd om de opvolging van de negen jaar zittende president Arroyo gooit Noynoy Aquino, de zoon van vorig jaar overleden president Corazon Aquino, de hoogste ogen in de peilingen. Voor de plaatsvervangende functie staat Manuel Roxas, de vice-presidentskandidaat van Aquino, er het beste voor in de peilingen

Presidentschap

De belangrijkste post die ter beschikking staat is die van president. Gloria Arroyo-Macapagal is negen jaar aan de macht geweest en mag niet worden herkozen als president. Meestal gooit de kandidaat van de politieke partij of partijen die aan de macht zijn hoge ogen voor deze post omdat de regerende partij en president meer middelen tot hun beschikking hebben dan andere kandidaten. De populariteit van president Arroyo is echter zo laag dat het eerder in het nadeel dan in het voordeel is van de regeringskandidaat Teodoro Gilberto. Hij staat al sinds het begin van de campagne op een kansloze vierde plaats. Van de negen kandidaten die uiteindelijk overbleven van de 99 aanmeldingen, gaat de race om het presidentschap tussen de senatoren Manuel "Manny" Villar van de Nacionalista Partij (NP) en Benigno "Noynoy" Aquino III van de Liberale Partij (LP). Noynoy had vanaf het moment dat hij zich in september vorig jaar kandidaat stelde een royale voorsprong in de peilingen op Villar. Zijn voorsprong slonk in februari-maart tot rond tien procent, maar de laatste maanden zakt Villar steeds verder terug. In de laatste peiling voor de verkiezingen leidde Aquino met een score van 39 procent terwijl Villar zo ver terugzakte dat hij met 20 procent gelijk stond met de in 2001 als president afgezette Joseph Estrada. Teodoro volgt met zeven procent van de gepeilde stemmen.
Volgens een onderzoek van de ING heeft het zakenleven in de Filipijnen een voorkeur voor Aquino als president.

Fraude

Ondanks de voorsprong die Aquino heeft zei hij er niet gerust op te zijn dat zijn voorsprong in de peilingen, van omgerekend acht miljoen stemmen, voldoende is om te winnen gezien de grote kans op fraude. Want fraude en verkiezingen zijn op de Filipijnen sinds mensenheugenis met elkaar verbonden. Aquino verwees met zijn uitspraak bovendien indirect naar de beschuldiging dat Arroyo in 2004 door grootschalige fraude de verkiezingen won en dat haar politieke clan liever heeft dat Villar wint dan hijzelf. Dat komt mede omdat hij zich scherp heeft uitgelaten over het beleid van de huidige president en heeft aangegeven dat ze haar onschuld voor de rechter zal moeten bewijzen. Velen vermoeden dat Arroyo probeert een zetel in het parlement te bemachtigen om haar politieke onschendbaarheid te behouden.

Miljoenenbal

Deze verkiezingingscampagnes behoren tot de duurste ooit in de Filipijnen. Het geld wordt door de kandidaten vooral uitgegeven aan reclame op televisie, op de radio en in kranten.
Zes van de negen presidentskandidaten gaven in afgelopen twee maanden gezamenlijk 633 miljoen peso uit.
Villar spendeerde veruit het meeste. Hij gaf in twee maanden 273 miljoen peso uit aan advertenties, dat is gemiddeld 4,55 miljoen per dag. Aquino komt op de tweede plaatst met 176 miljoen peso, een dagelijks gemiddelde van 2,9 miljoen per dag. Estrada besteedde in dezelfde periode 86 miljoen peso, gemiddeld 1,43 miljoen per dag. De andere drie kandidaten gaven gezamenlijk iets meer uit dan Estrada, namelijk 98 miljoen peso, een gemiddelde van 1,63 miljoen per dag. De uitgaven van de resterende drie kandidaten vielen hierbij helemaal in het niet, hun uitgaven voor reclame en advertenties waren nihil.
Hoeveel er in totaal door de kandidaten zal worden uitgegeven is moeilijk in te schatten, maar zal in de miljarden lopen. Niet verwonderlijk dat de Filipijnse economie tijdens de verkiezingsperiode, vooral als er ook presidentsverkiezingen zijn, een flinke impuls krijgt.

Modder

Zoals vaker gebeurt in de verkiezingscampagnes in de Filipijnen wordt er ook nu flink met modder gegooid. De reden dat Villar zo ver teruggezakt is heeft vooral te maken met de vele beschuldigen van fraude en corruptie die tegen hem geuit worden en waarvan de details uitgebreid gepubliceerd worden. Hij kreeg zelfs de bijnaam Villarroyo, refererend naar de vele corruptiezaken die tegen Arroyo lopen. Er werd gesuggereerd dat Arroyo Villar heimelijk steunde omdat Teodoro het zo slecht doet in de peilingen. De boodschap is dat het land met Villar aan het hoofd eerder slechter dan beter af is dan onder Arroyo. Aquino is herhaaldelijk aangevallen op het feit dat hij en zijn familie een haciënda's van 5000 hectare bezitten in de provincie Tarlac. De beschuldiging is dat zij gebruik hebben gemaakt van de mazen in de landhervormingswet om onder herverdeling van het land uit te komen. Maar deze beschuldigingen die breed zijn uitgemeten in de pers, noch de beschuldigingen van Villar dat Aquino een psychiatrisch verleden heeft en daarom niet geschikt is voor het presidentschap, hebben nauwelijks invloed op de peilingen gehad.

Traditionele politiek

Het politieke landschap wordt ook bij deze verkiezingen overheerst door de ruim 200 lokale politieke dynastieën. Dit zijn groeperingen binnen de Filipijnse elite die bestaan uit verschillende geledingen van een familie met een netwerk van lokale bondgenoten. Ze maken in veel van de tachtig provincies de dienst uit en bekleden rond 180 van de ruim 274 zetels in het Huis van Afgevaardigden en bezetten de meeste van de 24 senaatszetels. Dat geeft hen toegang tot de overheidsmiddelen die ze vervolgens gebruiken om de politieke positie van hun clans te versterken. De combinatie van sterke lokale machthebbers en het bezetten van politieke functies geeft hen tevens op lokaal en regionaal niveau controle over de politie en invloed op militairen en de rechterlijke macht.
Binnen deze constellatie, vaak een democratie van de elite genoemd, zullen verkiezingen niet snel leiden tot verandering van het politieke systeem. Sinds de verkiezingen in 2007 probeert de politieke elite bovendien de partijlijst verkiezingen te gebruiken om nog meer zetels in het Huis van Afgevaardigden te bemachtigen. Bij de Comelec zijn klachten binnengekomen tegen tenminste 30 van de 187 partijlijst partijen omdat hun kandidaten niet van gemarginaliseerde groeperingen afkomstig zijn. Zo verzocht de Akbayan Citizens Action Partij, als partijlijst partij sinds 1998 in het Huis van Afgevaardigden vertegenwoordigd, om diskwalificatie van Juan Miguel "Mikey" Arroyo, de oudste de zoon van de president Arroyo. Hij staat bovenaan op de lijst van Ang Galing Pinoy, die zogenaamd veiligheidsbeambten en bestuurders van tricycles vertegenwoordigt. Mikey Arroyo zit nu in het Huis van Afgevaardigden als vertegenwoordiger van het district waar zijn moeder momenteel campagne voert om zijn plaats over te nemen. Er loopt ook een verzoek tot diskwalificatie tegen voormalig Minister van Energie Angelo Reyes, de lijstaanvoerder van een ander partijlijst partij, 1-Utak.
Onzekerheid
Deze eerste geautomatiseerde verkiezingen in de geschiedenis van de Filipijnen hebben tot veel speculaties geleid over de mogelijkheden en onmogelijkheden om grootschalig te frauderen. De Comelec wees onlang nog een voorstel af om een deel van de stemmen handmatig te tellen, om dan bij een afwijking van meer dan één procent met de geautomatiseerde telling alle stemmen van het betreffende kiesdistrict te hertellen.
Het in een keer overstappen naar het geautomatiseerd tellen van de stemmen roept zoveel vragen en onzekerheden op dat er een algemeen gevoel van onbehagen heerst. Velen vrezen dat de verkiezingen op een mislukking zullen uitlopen, in chaos zullen eindigen en dat de militairen een coup zullen plegen of dat Arroyo van de gelegenheid gebruik zal maken om aan de macht te blijven. De president heeft herhaaldelijk aangegeven dat ze aan het einde van haar termijn, op 30 juni, zal opstappen, maar ze wordt maar mondjesmaat geloofd.

Geweld

De onzekerheid wordt nog aangewakkerd door het vele geweld dat deze verkiezingscampagne kenmerkt. Al in november werden in Maguindanao op Mindanao 64 mensen, waaronder 30 journalisten, vermoord die een oppositiekandidaat wilden inschrijven voor de gouverneurspost. Vanaf begin dit jaar zijn er ruim 70 gewelddadige incidenten gemeld, waarbij 86 slachtoffers vielen, waarvan 38 de dood vonden. Verontrustend is vooral dat het aantal gewapende privélegers, ondanks een verordening die in de ontwapening ervan voorziet, lijkt toe te nemen. Volgens de Comelec zijn er nog tenminste 68 privélegers actief. Daarbij komen dan nog vele tientallen gewapende burgerwachten, die heel vaak ook dienen als privélegers van de gevestigde macht.

Om de gemoederen enigszins tot bedaren te brengen kwamen religieuze leiders en de leiding van militairen en politie met een gezamenlijke verklaring dat ze alles in het werk zullen stellen om een vreedzame overdracht van de macht te garanderen. In de verklaring roepen ze politici op om hun privélegers te ontmantelen en hun wapens in te leveren bij politie en militairen. Of dit de spanningen zal doen verminderen is zeer de vraag. Het is algemeen bekend dat de burgerwachten door de militairen zijn bewapend en dat politieagenten soms ‘in dienst zijn' van de politici en deel uitmaken van de privélegers.