Follow Me on Twitter
zaterdag, 09 oktober 2010 10:56

Onderzoeksrapport gijzelingsdrama verschenen

zwaar-beschadigde-busNaar verwachting geeft de Filipijnse regering binnenkort het rapport van het onderzoek naar het gijzelingsdrama van 23 augustus jongstleden geheel vrij. Het drama speelde zich af in Manilla en kostte acht toeristen uit Hongkong het leven. De 55-jarige voormalige politiefunctionaris, die een bus met 25 toeristen kaapte, kwam zelf ook om het leven. De meest opvallende namen onder diegenen die verantwoordelijk worden gehouden voor de bloedige beëindiging van de gijzeling zijn burgemeester Alfredo Lim van Manilla en de staatssecretaris van binnenlandse zaken Rico E. Puno.

Door Evert de Boer

2. PNPHet rapport van het onderzoek naar de aan alle kanten rammelende aanpak ter beëindiging van de twaalf uur durende gijzeling was het resultaat van een intensief onderzoek onder leiding van de minister van justitie Leila de Lima. Het rapport concludeerde dat alle toeristen om het leven waren gekomen door kogels van de gijzelnemer. Die conclusie werd getrokken op basis van de ooggetuigenverslagen van de buschauffeur en drie van de 17 toeristen die het drama overleefden. Het werd ondersteund door het forensisch onderzoek op de slachtoffers in Hongkong. Volgens de Lima sluit het onderzoek uit dat de slachtoffers werden getroffen door politiekogels, een beschuldiging die eerder werd geuit.

Gedeeltelijk openbaar

Op 17 september werd het rapport aangeboden aan president Aquino, een paar dagen voor zijn bezoek aan de Verenigde Staten. Het rapport werd direct aangeboden aan de autoriteiten van Hongkong en China, die er positief op reageerden. Het werd echter slechts voor een deel op de website van de overheid geplaatst. Dat kwam Aquino op kritiek te staan van de oppositie in het congres, die het niet terecht vond dat zij en de Filipijnse bevolking niet gelijktijdig het rapport mochten inzien. Eerder had de president aangegeven dat het rapport tegelijkertijd vrijgegeven zou worden voor het publiek en de media, maar daar kwam hij van terug. Hij vroeg een klein team van juristen om het rapport en de conclusies onder de loep te nemen en aanbevelingen te formuleren.

3. Philippine SWAT TeamDe verwachting is nu dat het rapport binnenkort uit zal komen. Aquino heeft al aangegeven dat hij vrijwel alle aanbevelingen van de onderzoekscommissie zal overnemen. De belangrijkste aanbevelingen betreffen het indienen van administratieve en criminele aanklachten tegen 13 regerings- en politiefunctionarissen en tegen stafleden van de drie televisiestations die verantwoordelijk worden gehouden voor de bloedige beëindiging van de gijzeling. Naast Lim en Puno acht de onderzoekscommissie ook de plaatsvervangende burgemeester, het hoofd van het politiekorps van Manilla en diens collega van de Metro Manilla regio verantwoordelijk voor de dood van de toeristen. De commissie concludeerde ook dat de politie incompetent en nalatig was in haar optreden, tekort schoot in tactiek en dat de gevolgde procedures van geen kant klopten.

Live op televisie uitgezonden

4. Gijzelnemer Rolando Mendoza voor het raam van de busVoor zover ze bekend zijn, bevestigen de conclusies van het rapport de observaties die in de dagen na de gijzeling in de media verschenen. De gijzelnemer was Rolando Mendoza, een voormalige politiefunctionaris die vorig jaar was ontslagen wegens afpersing. Hij was tegen zijn ontslag in beroep gegaan maar zijn zaak wachtte nog steeds op behandeling. Met de gijzeling wilde hij behandeling van zijn zaak bij de Ombudsman afdwingen en in zijn functie hersteld worden. Er ging van alles mis tijdens de onderhandelingen met de gijzelnemer. Behalve dat de politie niet op haar taak was berekend en niet de beschikking had over de juiste materieel en wapens, liep het publiek de politie voor de voeten en werd het gijzelingsdrama live door de televisie uitgezonden. Via een tv in de bus kon Mendoza alle bewegingen van de politie volgen. 5. Politie 'bestormt' busHij zwaaide zelfs op een gegeven moment naar de camera's. De onderhandelingen verliepen stroef, maar in de loop van de dag liet hij drie kinderen en zes volwassenen vrij. De gijzelnemer verscheen enkele malen in de deuropening van de bus zonder zijn wapen in aanslag te hebben. Dat de politie hem toen niet uitschakelde had vermoedelijk te maken met de sympathie die zijn voormalige collega's voor hem hadden. In de loop van de dag werd de broer van Mendoza tot het onderhandelingsteam toegelaten. Het ging mis toen de politie 's avonds zijn broer arresteerde en wegvoerde. Hij kon dat volgen op tv, ging door het lint en begon op de gijzelaars te schieten. 6. Politie probeert bus binnen te komenDe chauffeur van de bus slaagde erin te ontsnappen en schreeuwde dat iedereen in de bus werd doodgeschoten. Onder het toeziend oog van miljoenen televisiekijkers bestormde de politie de bus, maar slaagde er pas na bijna een uur in om binnen te komen en Mendoza uit te schakelen. De deur zat op slot en ze hadden geen goed gereedschap om de ramen kapot te slaan. Ze kwamen uiteindelijk binnen toen bleek dat de nooddeur aan de achterkant van de bus vanaf de buitenkant gewoon geopend kon worden. Het was eigenlijk nog een wonder dat acht toeristen levend uit de bus kwamen.

Politie ontluisterend onbekwaam

7. Gijzelnemer Rolando Mendoza wordt pas na 12 uur uitgeschakeldDe Britse veiligheidsanalist Shoebridge beschreef de operatie als ontluisterend. De gijzeling had in korte tijd zonder bloedvergieten kunnen worden beëindigd, zo verklaarde hij. De bestorming zag er volgens hem uit als die van een groep vandalen die een bus aanvallen. Met het juiste gereedschap hadden de ramen binnen luttele seconden verbrijzeld kunnen worden en de gijzelnemer snel uitgeschakeld kunnen worden. De onderhandelaars waren regelmatig dicht in de buurt van Mendoza zonder dat hij zijn wapen in aanslag had. Hij had gemakkelijk door de politie uitgeschakeld kunnen worden, zonder hem te doden, zo vervolgde hij. Shoebridge zei ook niet te begrijpen waarom de onderhandelaars niet meteen waren ingegaan op de eisen van de kaper, die immaterieel van aard waren. Ze hadden hem schriftelijk kunnen garanderen dat hij in zijn functie hersteld zou worden. Na overgave hadden ze hem kunnen arresteren omdat de toezegging onder geweld was afgedwongen en omdat hij de levens van de gijzelaars in gevaar had gebracht. Volgens de veiligheidsanalist had de politie de bus moeten afzetten met schermen om te voorkomen dat Mendoza de manoeuvres van de politie op televisie kon volgen en om het publiek op afstand te houden. Ook noemde hij het een cruciale fout om de broer van Mendoza te betrekken bij de onderhandelingen en hem daarna te arresteren.

8. Gewonden worden uit de bus gehaaldDe verwachting is dat het gijzelingsdrama een gevoelige slag zal toebrengen aan het toerisme, vooral de toeloop van toeristen vanaf het Aziatische vasteland. Veel Chinezen en Koreanen hebben hun geplande reis naar de Filipijnen inmiddels geannuleerd.

Problemen niet nieuw

Het is niet de eerste keer dat de Filipijnse politie in opspraak komt vanwege een mislukte aktie. In 2007 werd in Pasay City een jongeman in een busstation gegijzeld door iemand die om onbekende reden amok maakte. De politie schoot beiden dood. Op 5 december 2008 omsingelde de politie in Paranaque City een huis waarin zich volgens hen een groep criminelen bevond. Het draaide uit op een schietpartij waarbij zestien mensen werden gedood, waaronder een vader met zijn vijfjarige dochter, en waarbij tenminste vijf gewonden vielen. Volgens de politie waren onder de doden tien criminelen. In de zomer van 2009 werden in deze zaak door het ministerie van justitie aanklachten ingediend tegen 25 politiefunctionarissen, waaronder drie generaals. Tot een rechtszaak is het nog niet gekomen.
Het gebeurt regelmatig dat mensen die verdacht worden van diefstal of een andere overtreding 'op de vlucht' worden doodgeschoten.
Een rapport van het ontwikkelingsprogramma van de VN concludeert al in 2005 dat er veel mis is met het nationale Filipijnse politiekorps (PNP). Het bestempelt de PNP als een amateuristisch korps, met onvoldoende training en inadequate uitrusting. Hoewel het leiderschap van de PNP de aanbevelingen van dit rapport overnam in haar hervormingsprogramma voor de nationale politie, leidde het niet tot verbetering.

Problemen afdoen met een grap

Volgens een columnist van de Philippine Daily Inquirer blijven bloedige incidenten als deze bestaan omdat Filipino's rampspoed met een grap afdoen. Hij zegt: "We maken grappen over ellende, ongeluk en fouten van anderen." Als voorbeeld noemt hij de grappen die de ronde deden daags na het gijzelingsdrama. Aan de afkorting SWAT (Speciale Wapens en Tactiek) wordt een andere betekenis gegeven, zoals "Sorry, We Aren't Trained"; "Sugod, Wait, Atras, Tago" (Aanvallen, Wachten, Terugtrekken, Verstoppen) en "Sana Wag Ako Tamaan" (Hoop dat ik niet geraakt word). Volgens hem zouden na een dergelijk falen van de autoriteiten in andere landen de verantwoordelijken zelf ontslag nemen, maar in de Filipijnen wordt de schuld afgeschoven op ondergeschikten en worden er grappen over gemaakt. Daarmee geven wij de indruk niks serieus te nemen en ons nergens voor te schamen, zo besluit hij zijn column.

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.