Follow Me on Twitter
zaterdag, 09 april 2011 08:18

Archeologische vondst werpt licht op oude talen

1. De Lagune Copperplatre Inscription, met vertaalde tekst eroverheen geprojecteerd.In de jaren tachtig deed men een van de belangrijkste vondsten uit de Filipijnse archeologische geschiedenis. Een inscriptie op een gevonden koperplaat bleek geschreven in een zogenaamd syllabische schrift en werd gedateerd op 900 na Chr. De vondst toont aan dat inwoners van de Filipijnen reeds honderden jaren voor de komst van de Spanjaarden bekend waren met de kunst van het lezen en schrijven. Tegenwoordig zijn de meeste van de oude Filipijnse syllabische schiften niet meer in gebruik.

Door: Jeroen Dunnewold

Kort na het begin van de Spaanse kolonisatie van de Filipijnen in 1565 bleek dat de lokale bewoners op sommige gebieden verder ontwikkeld waren dan in eerste instantie werd gedacht. Diverse bevolkingsgroepen op de Filipijnse archipel kenden naast gesproken taal ook een geschreven taal.

Verschillende oude schriften

2. Syllabische schriften op stukken bamboeIn totaal ontdekten de Spanjaarden 12 verschillende zogenaamde syllabische schriften. Later zou echter blijken dat er nog meer bestonden. Zo waren ook bij enkele Mangyan bevolkingsgroepen uit Mindoro en Palawan dergelijke schriften in gebruik. Het kenmerk van een syllabische schrift is dat voor elke lettergreep een apart karakter wordt gebruikt. De karakters werden in de Filipijnen niet met inkt op papier vastgelegd maar met een mes of ander scherp voorwerp in bamboe, palmbladeren of ander natuurlijk materiaal gekerfd. Omdat dit materiaal vrij snel vergaat zijn er bijna geen hele oude teksten of geschriften bewaard gebleven.

De Laguna koperplaatinscriptie

Slechts een enkele keer werd er meer duurzaam materiaal gebruikt, dat dus ook veel langer bewaard bleef. Tot op heden zijn in de Filipijnen slechts vier van dergelijke inscripties van voor de Spaanse koloniale tijd gevonden. De oudste daarvan dateert van ongeveer 900 na Chr. en werd gevonden bij de zuidkust van het grootste Filipijnse meer Laguna de Bay, ten zuidoosten van Manilla. De vondst staat daarom ook wel bekend als de Laguna koperplaatinscriptie. De opgerolde koperplaat is volgeschreven met onbekende karakters en werd verkocht aan het Filipijns Nationaal Museum, waar men lange tijd niet wist wat er op geschreven stond. Uiteindelijk lukte het Antoon Postma, een Nederlandse antropoloog en linguïst, om de Laguna koperplaatinscriptie te ontcijferen. Het schrift dat erin gehamerd was bleek een unieke mix van Sanskriet, oud-Javaans, oud-Maleisisch en oud-Tagalog en gaat over het feit dat de leider van Tondo (tegenwoordig een district in Manilla) een man zijn schuld kwijtscheldt.3. Laguna Copperplate Inscription

Unieke cultuurschatten

Deze inscriptie is van grote waarde voor de Filipijnse culturele geschiedenis, onder andere omdat hij aantoont dat men er al ruim zes eeuwen voor de komst van de Spanjaarden bekend was met geschreven tekst. Vermoedelijk bereikte deze vorm van schrijven het land middels de verspreiding van het Boeddhisme en hebben de syllabische talen van de Filipijnen en vergelijkbare talen in India, Sri Lanka, Cambodja, Laos, Thailand en Indonesië dezelfde voorouder, het Brahmin schrift uit India. De Laguna koperplaatinscriptie wordt tegenwoordig tentoongesteld in het Filipijns Nationaal Museum in Manilla. Vanwege de unieke culturele waarde werd de inscriptie, samen met de drie andere inscripties, in 1997 door de Filipijnse overheid uitgeroepen tot nationaal cultureel erfgoed. Ook werden de inscripties twee jaar later opgenomen in UNESCO's Werelderfgoedlijst van documenten.

Bijna uitgestorven

4. 'schrijven' op bamboe in Hanunuo schriftOndanks het feit dat de Spaanse missionarissen het gebruik van het Latijnse alfabet stimuleerden, werden de syllabische schriften nog tot in de 18e eeuw veel gebruikt op de Filipijnen. Pas in de 19e eeuw nam het gebruik af en verdwenen ze langzamerhand bijna geheel. Dit had onder andere te maken met de fonetische beperkingen van deze schriften en het praktische gemak dat het gezamenlijk gebruik (door alle verschillende bevolkingsgroepen in de Filipijnen) van het Latijnse alfabet opleverde bij de onderlinge communicatie en de handel. Aan het einde van de 19e eeuw ontdekten enkele onderzoekers echter dat de syllabische schriften nog niet helemaal buiten gebruik waren geraakt. Op Mindoro waren ze nog in gebruik bij een deel van de inheemse Mangyan volken, namelijk de Buhid en de Hanunuo-Mangyans. Ook de Tagbanuans en de Palaw'an op Palawan bleken nog gebruik te maken van syllabische karakters.


Omdat deze bevolkingsgroepen veel langer zonder al te veel contact met de buitenwereld konden leven, waren zij nog niet overgestapt op het Latijnse alfabet. Ze meden over het algemeen contacten met de bewoners van het laagland en de Spaanse kolonisators en vluchtten naar het bergachtige binnenland van hun eiland toen de Chinezen en Moslims hun eiland binnenvielen. Het resultaat is dat met name de oudere leden van deze bevolkingsgroepen ook tegenwoordig nog kunnen schrijven in het oude syllabische schrift. De kennis van het oude schrift bij de Mangyan jongeren is vaak beperkt. Zij zien het praktische nut van deze oude manier van schrijven niet, en leren liever de moderne talen in het Latijnse alfabet. Hierdoor dreigen ook de laatste syllabische schiften in de Filipijnen uit te sterven.

Mangyan leefden lange tijd in afzondering


Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.