Door: Walden Bello, Focus on the Global South

Op 1 januari 2010 trad de China-Asean Free Trade Area (CAFTA) in werking. Dit vrijhandelsgebied is het grootste ter wereld. Het telt 1,7 miljard consumenten en heeft een gezamenlijk Bruto Binnenlands Product van 2 triljoen Amerikaanse dollar terwijl de totale waarde van de handel wordt geschat op 1.3 triljoen dollar. De overeenkomst houdt in dat in de handel tussen China en zes landen van de ASEAN, te weten Brunei, Indonesië, Maleisië, de Filipijnen, Thailand en Singapore, voor meer dan 7.000 producten geen invoerrechten gelden. In 2015 zullen de nieuwe ASEAN landen Vietnam, Laos, Cambodja en Myanmar tot het vrijhandelsgebied toetreden.

Motor voor groei

De propagandamolen doet het voorkomen alsof het verdrag de wederzijdse belangen tussen China en de ASEAN dient. President Gloria Macapagal-Arroyo juichte het ontstaan toe van deze "formidabele regionale groepering die met de Verenigde Staten en de Europese Unie kan concurreren." In werkelijkheid zijn de voordelen zeer waarschijnlijk voor China. Op het eerste gezicht lijkt dat niet zo. Immers, zoals een UNCTAD rapport stelt: "China was een belangrijke motor voor de groei van de meeste economieën in de regio. De groei van de import van het land overtreft zelfs die van de export, en een aanzienlijk deel van de invoer komt uit de rest van Azië."  Nu, met de financieel-economische crisis rekenen de ASEAN landen op China, waar de economische groei tussen de zeven en acht procent bedraagt.

InvesteringenSC

Toch liggen de zaken niet zo eenvoudig. In feite is de vrees wijdverbreid dat de Chinese groei ten koste gaat van Zuidoost-Azië.  De lage lonen zullen veel lokale en internationale bedrijven in Zuidoost-Azië er toe verleiden om hun bedrijven naar China te verplaatsen. Die vrees is niet ten onrechte. China's devaluatie van de yuan in 1994 had al het effect dat sommige buitenlandse investeerders uit Zuidoost-Azië wegtrokken. Deze trend werd versterkt tijdens de financiële crisis van 1997. Van het midden van de jaren '90 tot 2000, daalde het aandeel van buitenlandse investeringen in de ASEAN op het totaal voor Azië van 30 tot 10 procent. Deze daling heeft zich voortgezet, volgens het United Nations World Investment Report vanwege de toegenomen concurrentie van China. Een onderzoek van de Japanse overheid wees uit dat niet minder dan 57 procent van de Japanse multinationale ondernemingen China aantrekkelijker vond dan de ASEAN-4 (dat wil zeggen Thailand, Maleisië, Indonesië en de Filipijnen).

Handel

Handel is een andere en misschien wel grotere zorg. Massale smokkel van goederen uit China heeft in vrijwel alle landen van de ASEAN de economie verstoord. Een voorbeeld. Zo'n 70-80 procent van de schoenen die in Vietnam verkocht worden komt van de smokkelhandel uit China. Vanzelfsprekend lijdt de Vietnamese schoenenindustrie hieronder. In het geval van de Filipijnen, claimt een onlangs verschenen artikel van Joseph Francia en Errol Ramos (van de Free Trade Alliance) dat de lokale schoenenindustrie en de groenteverwerkende industrie zwaar getroffen zijn door smokkelwaar uit China. De lijst van producten kan uitgebreid worden met staal, papier, cement, chemicaliën, plastics en keramiek tegels. "Vele Filipijnse bedrijven, zelfs die welke concurreerden op de wereldmarkt, zijn failliet gegaan of hebben de productie en het aantal arbeidsplaatsen verminderd. Dit alles door de smokkel", zo schrijven zij. De vrees is gerechtvaardigd dat CAFTA zal leiden tot legalisering van de smokkel, met alle negatieve effecten vandien voor de ASEAN landbouw en industrie.

De Chinese strategie

Voor de Chinese officials zijn de voordelen van de vrijhandelsovereenkomst tussen China en de ASEAN duidelijk. Volgens de Chinese econoom Angang Hu is het de strategie van China om volledig te integreren in de mondiale economie en wel als een centrum van industrie voor de gehele wereld. Daarvoor is het nodig om de markten van de ASEAN landen te openen voor industriële producten uit China. Dit te meer omdat in de Verenigde Staten en de Europese Unie de bezwaren tegen protectionisme sterker worden.  Zuidoost-Azië, waar momenteel slechts acht procent van China's export naar toe gaat, is potentieel een geweldige markt. Hu schrijft dat de Chinese handelsstrategie een "half open model" hanteert, dat wil zeggen het is "vrijhandel voor de export en protectionisme voor de import."

Zal de ASEAN profiteren?

Ondanks de krachtige woorden van president Arroyo en andere leiders is het veel onduidelijker hoe de ASEAN van de vrijhandel kan profiteren. Het is wel zeker dat er voor de arbeidsintensieve industrie geen voordelen te behalen zijn. China is op het gebied van lage lonen niet te verslaan. Dit komt door de constante druk op de lonen die wordt uitgeoefend door migranten van het onmetelijke platteland. Gemiddeld verdient men 285 dollar per jaar. Ook de high-tech industrie zal niet profiteren. Zelfs de Verenigde Staten en Japan zijn beducht voor het vermogen van China om naar high-tech over te schakelen als het nodig is. De landbouw dan? Maar ook op dit gebied is China een superconcurrent, zowel voor gewassen uit de gematigde zones als voor tropische producten.  Vietnam en Thailand zijn wellicht in staat hun eigen rijstproductie op peil te houden; Indonesië en Vietnam kunnen hun koffie behouden en de Filipijnen hun kokosnoten en kokosnootproducten. Maar daarmee houdt het ook op. Voor de Filipijnen kan meer in het algemeen gezegd worden dat de CAFTA de landbouw en industrie zal ondermijnen. Het land heeft al een zwakke economie en een groot handelstekort met de andere ASEAN landen. De CAFTA zal deze situatie versterken, maar dan met China in plaats van de buurlanden van de Filipijnen.

Vertaald en bewerkt door: Ton van Naerssen

Commentaar (1)

...
geschreven door Daenekindt Roger, maart 13, 2010

Ik ga akkorrd met Walden zijn analyse. Uiteindelijk gaat het hier om een verder doorgedreven liberalizering en monopolizering van economische groei. Wat voordien Japan wilde berieken met een asiatische militaire interventie, wil China nu doen met een geo p[olitieke economische invasie.
wat kunnen we er tegen doen?

• 
• +0
• 
•